George Allen Russell to amerykański pianista jazzowy, aranżer, kompozytor i teoretyk muzyki. Uważany jest za jednego z pierwszych muzyków jazzowych, którzy wnieśli znaczący wkład do ogólnej teorii muzyki wypracowaną przez siebie teorią opartą bardziej na jazzie niż na muzyce europejskiej. Swą teorię Russell zawarł w książce "The Lydian Chromatic Concept of Tonal Organization" (1953).
Urodził się 23 czerwca 1923 r. w Cincinnati (Ohio, USA) a zmarł 27 czerwca 2009 r. w Bostonie (Massachuttses, USA). Wychowywał się otoczony muzyką. W dzieciństwie śpiewał w chórze kościelnym, a kiedy miał siedem lat zadebiutował na scenie wykonując "Moon Over Miami" z Fatsem Wallerem.
W szkole zaczął grać na perkusji, otrzymał stypendium do Wilberforce University, gdzie dołączył do zespołu zwanego "Collegians", w którym w swoim czasie grali tacy muzycy jak saksofoniści Ben Webster, Coleman Hawkins czy saksofonista i trębacz Benny Carter. W początkach II Wojny Światowej George Russell, który próbował zaciągnąć się do armii zamiast w wojsku znalazł się w szpitalu z diagnozą gruźlicy. Nie był to jednak czas stracony albowiem jeden z pacjentów szpitala nauczył go podstaw teorii muzycznej. Podczas pobytu w szpitalu powstała kompozycja "New World" zaakceptowana przez Benny'ego Cartera.
Po wyjściu ze szpitala Russell grał na perkusji w zespole Benny'ego Cartera ale wkrótce postanowił zrezygnować z kariery perkusisty - podobno po usłyszeniu gry Maxa Roacha.
W początku lat czterdziestych Russell przeprowadził się do Nowego Jorku gdzie zaczął obracać się w środowisku jazzowej awangardy skupionej wokół Gila Evansa, do której należeli m.in. Miles Davis, Charlie Parker, Gerry Mulligan i John Lewis.
Podczas kolejnego, wielomiesięcznego pobytu w szpitalu z powodu gruźlicy wyłączony z czynnego życia muzycznego Russell wypracował podstawy swej teorii muzyki, opublikowanej kilka lat później, w 1953 r.
Pracując nad swoją teorią Russell stosował także jej zasady w kompozycji. Jego pierwszym szerzej znanym utworem był napisany dla orkiestry Dizzy Gillespiego "Cubano Be, Cubano Bop" z 1947 r. W następnym roku nagrany został - przez Buddy'ego DeFranco - utwór "A Bird in Igor's Yard" (hołd oddany jednocześnie Charlie Parkerowi i Igorowi Strawińskiemu). Ważną kompozycją była też zarejstrowana w 1950 r. przez Artie Shawa "Similau".
Po porzuceniu perkusji wiodącym instrumentem Russella został fortepian. Już jako pianista występował w formowanych przez siebie grupach, w których grali tacy muzycy jak Bill Evans, Art Farmer czy Paul Motian. jego pierwszym albumem wydanym jako lider był "Jazz Workshop".
W 1957 r. Russell na zamówienie Brandeis University skomponował suitę zatytułowaną "All About Rosie" 9wśród wykonawców znalazł się m.in. Bill Evans), często podawną jako przykład zastosowania polifonii w muzyce jazowej.
W nagraniach do powstałego w 1958 r. "New York, N.Y." brali udział m.in. Bill Evans, John Coltrane, Art Farmer, i Max Roach. Może jeszcze bardziej ambitniejszy był "Jazz in the Space Age" z 1960 r. z udziałem Billa Evansa i Paula Bleya.
W stworzonym przez Russella i działającym w latach 1960 - 1963, poza samym Russellem występującym w roli pianisty grali m.in Dave Baker i Steve Swallow, a współpracowali z nim Eric Dolphy ("Ezz-thetics") i wokalistka Sheila Jordan.
W 1964 r. Russell wraz ze swym sekstetem koncertował w Europie. W rezultacie zdecydował zamieszkać tu na pewien czas - ostatecznie pięć lat spędził w Skandynawii pracując w Norwegii i Szwecji.
Russell był mentorem pokolenia debiutujących na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych skanadynawskich muzyków. Nagrywał z takimi przyszłymi sławami norweskiego jazzu jak saksofonista Jan Garbarek, gitarzysta Terje Rypdal, kontrabasista Arild Andersen czy perkusista Jon Christensen.
Podczas pobytu w Skandynawii Russell miał możliwość komponowania z myślą o większych formacjach a jego obliczone na większą skalę kompozycje realizują jego koncept "formy wertykalnej". Przykładem może tu być pochodząca z 1968 r. The Electronic Sonata for Souls Loved by Nature skomponowana na zamówienie Szwedzkiego Radia.
W 1969 r. Russell wrócił do Stanów Zjednoczonych gdzie zaoferowano mu pracę wykładowcy w bostońskim New England Conservatory of Music in Boston. Russell spędził w tej uczelni wiele lat, jednocześnie grając z formowanymi przez siebie zespołami.
